Đồng Use Claude — Phần 1: quy trình 5 file

Bạn mở Claude Code, gõ “làm cho tôi app quản lý khách hàng”, nhận về một mớ code chạy được. Hai tuần sau muốn thêm tính năng, bạn quay lại — và không ai nhớ hôm đó đã chốt gì: kể cả bạn, kể cả Claude. Sửa một chỗ, hỏng ba chỗ. Đây là lý do phần lớn app “vibe-coded” chết ở lần sửa đầu tiên: quyết định nằm trong lịch sử chat, không nằm trong dự án.

Series này dạy một quy trình khác: mỗi bước chốt lại bằng một file nằm ngay trong thư mục dự án. File là bản hợp đồng cố định — để đối chiếu xem việc AI làm có đúng thoả thuận ban đầu không, và để ba tháng sau AI đọc lại vẫn hiểu dự án của bạn.

Quy trình 5 bước

Bước	File chốt lại	Bạn làm gì	Claude làm gì
01 INTENT	intent/INTENT-01.md	Ghi lý do làm, bài toán thật, kết quả mong muốn	Hỏi lại chỗ mơ hồ
02 SPEC	spec/SPEC-01.md	Duyệt chức năng, luật nghiệp vụ, ràng buộc	Dịch intent thành đặc tả
03 PLAN	plan/PLAN-01.md	Duyệt thứ tự làm và rủi ro	Lập kế hoạch, liệt kê file sẽ sửa
04 BUILD	CLAUDE.md + code	Duyệt diff, quyết định đi tiếp hay sửa	Viết code bám plan
05 TEST	test/TEST-01.md	Nghiệm thu, ký nhận	Chạy kịch bản kiểm thử, đưa bằng chứng

Thứ tự không đảo được: không có INTENT thì SPEC đoán mò, không có SPEC thì PLAN thiếu luật, không có PLAN thì BUILD lan man, không có TEST thì bạn “cảm giác chạy được” thay vì biết chắc.

Quy trình này từ đâu ra

Anthropic mô tả vòng đời phát triển phần mềm với AI gồm sáu giai đoạn — Plan, Design, Build, Test, Deploy, Maintain — mỗi giai đoạn chốt lại bằng một artefact. Series này rút gọn cho người làm một mình: gộp phần nặng quy trình, giữ nguyên các file và thứ tự việc.

Anthropic	Trong series	File
Plan	01 INTENT	intent.md
Design	02 SPEC	spec.md
Build	03 PLAN · 04 BUILD	plan.md · CLAUDE.md
Test	05 TEST	test.md + kịch bản chạy thật
Deploy · Maintain	Phần 7 · 8	deploy lên Cloudflare, workbook tái sử dụng

Nguyên tắc giữ nguyên: AI dựng, còn người chốt yêu cầu, duyệt kế hoạch và chịu trách nhiệm cuối.

Vai trò của bạn — không phải gõ code

Bạn không đóng vai lập trình viên. Bạn ngồi đúng chỗ của người đặt hàng:

• Product Owner — chốt phạm vi, quyết tính năng nào làm, cái nào bỏ.
• Business Analyst — dịch nghiệp vụ thành luật và tiêu chí “xong”.
• QA / Acceptance — tự kiểm tra app chạy đúng thiết kế trước khi đưa cho người dùng thật.
• Risk Owner — chịu trách nhiệm mọi quyết định triển khai.

Claude Code là đội kỹ thuật: lập trình viên, kiểm thử viên, quản lý dự án trong một. Nó viết code, chạy test, đề xuất phương án — nhưng không được phép tự chốt yêu cầu thay bạn.

App ví dụ xuyên suốt: sổ khách mini-CRM

Cả series dùng một bài toán thật: chủ tiệm ghi khách vào Excel và sổ tay, dữ liệu trùng lặp loạn xạ — cùng một khách nhập ba lần với ba cách ghi số điện thoại. Ta sẽ ship một app web: nhập khách, tự chuẩn hoá số phone, phát hiện trùng và gộp lại còn một.

Đây là một “lát cắt” có logic nghiệp vụ thật — nhập trùng hai dòng, app gộp lại còn một — chứ không phải demo cho vui. Cuối series app chạy trên Cloudflare (free tier), trên tài khoản của bạn.

Làm ngay: tạo skeleton dự án

Mở terminal, tạo thư mục dự án với cấu trúc file mà cả series sẽ đi qua:

mkdir so-khach && cd so-khach
mkdir intent spec plan test

so-khach/
├── intent/          # Bước 1 — vì sao làm
├── spec/            # Bước 2 — làm cái gì, luật gì
├── plan/            # Bước 3 — làm theo thứ tự nào
├── test/            # Bước 5 — kiểm tra bằng gì
└── CLAUDE.md        # Bước 4 — quy ước cho AI khi build

Từ đây, mỗi bài trong series điền đúng một file. Không có file nào được bỏ qua, không có quyết định nào chỉ nằm trong chat.

Toàn bộ series

1. Quy trình 5 file ← bạn đang đọc
2. INTENT: viết file ý định để AI không đoán sai
3. SPEC: đặc tả nghiệp vụ và luật chơi
4. PLAN: kế hoạch thi công cho AI
5. BUILD: điều phối Claude Code viết code
6. TEST: nghiệm thu như QA thật
7. DEPLOY: đưa app lên Cloudflare miễn phí
8. WORKBOOK: đóng gói tính năng để không làm lại từ đầu

Nguồn tham khảo

• The AI-native SDLC playbook — Anthropic

Bài tiếp theo: Phần 2 — INTENT.